طرحواره درمانی

طرحواره درمانی

طرحواره درمانی

جفری یانگ بنیانگذار طرحواره درمانی است . او عضو هیئت علمی روانپزشکی دانشگاه کلمبیا است. وی بنیانگذار و رییس مراکز شناخت درمانی نیویورک و انیستیتو طرحواره است.

طرحواره درمانی تلفیقی از موارد زیر می باشد :

۱. مکتب شناختی رفتاری

۲. دلبستگی

۳. گشتالت

۴. روابط شی

۵. سازنده گرایی

۶. روانکاوی

منع استفاده از طرحواره فوق

طرحواره درمانی برای درمان جنبه های مزمن منش شناختی اختلالات شخصیت طراحی شده است.

این درمان برای کاهش علایم حاد مثل افسردگی های شدید ، سوء مصرف مواد… مناسب نیست.

علاوه بر آن اختلالات رشدی مانند اوتیسم و سندرم آسپرگر مانع از استفاده طرحواره درمانی می شود.

طرحواره به طور کلی به معنای ساختار و چهارچوب می باشد. در بافتار روانشناسی واژه طرحواره درمانی با مراحل رشد شناختی پیاژه تداعی می شود که برای درک تجارب فرد ضروری است.

یکی از مفاهیم بنیادی حوزه روان درمانی این است که بسیاری از طرحواره ها در کودکی شکل می گیرند، به حرکت خود ادامه می دهند و خودشان را به تجارب بعدی زندگی تحمیل می کنند.

به طور کلی طرحواره ها می توانند سازگار یا ناسازگار باشند و همچنین می توانند در اوایل زندگی یا در سیر بعدی زندگی شکل گیرند.

تاریخچه:

واژه طرحواره از نخستین دهه های قرن بیستم به متون روانشناسی راه یافت و روانشناسان بسیاری آن را با تعاریف خاص خودشان در چهارچوب نظری ویژه ای به کار بستند.

به نظر می رسد “بارتلت ” اولین کسی بود که مفهوم طرحواره را در روانشناسی و در گستره حافظه مطرح کرد. بعدها کم کم در روانشناسی جایگاه ویژه ای یافت و در نظریات پیاژه مدلهای بازنمایی ذهنی را به خوبی توضیح داد.

در چند دهه اخیر نظریه پردازان شناختی- رفتاری مثل بک، باور، تیزدیل، متیوز و کلارک  برای تبیین نا به هنجاری های روانی و نظریه پردازان روانشناسی اجتماعی مثل “نیس بت” برای تبیین سازه های ذهنی در پیوند با درون دادهای اجتماعی از واژه طرحواره بهره بردند.

طرحواره های ناسازگار اولیه

یانگ معتقد است که برخی از طرحواره ها به ویژه آنها که عمدتاً در نتیجه تجارب ناگوار دوران کودکی شکل می گیرند ، ممکن است هسته ی اصلی اختلالات شخصیت و بسیاری از اختلالات مزمن باشد که یانگ به آنها طرحواره های ناسازگار اولیه می گوید.

 شاید بتوان گفت طرحواره یک بسته حافظه ایست که محتوای آن را آموزه های فرد در طول زمان شکل می دهد.

ریشه های شکل گیری طرحواره ها :

* باید توجه داشت که در روند پدیدایی طرحواره ها عواملی مثل بنیاد های زیستی فرد و عوامل مربوط به محیط تربیتی او مثل محیط خانواده، فرهنگ، تجارب وی در فرایند رشد، رخدادهای بزرگ و … تاثیر می گذارند.

* این بسته حافظ ای مثل یک فیلتر بزرگ و پیچیده بر سر راه اطلاعات ورودی به حافظه و همچنین اطلاعات موجود در حافظه عمل کرده و با سرند، دسته بندی، و سازمان دهی ،شکل گیری معانی جدید را در ذهن ممکن می سازد.

* در روانشناسی طرحواره را به صورت الگویی در نظر می گیرند که بر اساس واقعیت یا تجربه شکل می گیرد.

* در حوزه شناخت درمانی ، بک(۱۹۶۷) در اولین نوشته هایش به مفهوم طرحواره اشاره کرد.

* طرحواره برای درک تجارب زندگی فرد ضروری است

* یکی از مفاهیم جدی و بنیادی حوزه روان درمانی این است که بسیاری از طرحواره ها در سالها ی اول زندگی شکل می گیرند، به حرکت خود ادامه می دهند و در تجارب بعدی زندگی کاملا حضور می یابند. بنابراین طرحواره می تواند مثبت یا منفی باشد.

* افراد به سمت وقایعی کشیده می شوند که با طرحواره هایشان همخوانی دارند و به همین دلیل تغییر طرحواره ها سخت است.

 

بازگشت به صفحه اصلی سایت

کانال تلگرام آکادمی طرحواره درمانی ایران

 

کلیه حقوق این سایت متعلق به
آکادمی طرحواره درمانی ایران
می باشد